LÀM THẾ NÀO ĐỂ BIẾN ĐIỀU ĐỌC ĐƯỢC THÀNH NĂNG LỰC CỦA CHÍNH MÌNH?

Khi đọc một cuốn sách, chúng ta đang tiếp nhận kiến thức.

Đó là một bước rất quan trọng, nhưng mới chỉ là điểm bắt đầu.

Muốn hình thành năng lực, kiến thức cần được đưa vào một tình huống thực tế.

Ví dụ:

Đọc về kỹ năng đặt câu hỏi trong bán hàng chưa có nghĩa là chúng ta đã có năng lực đặt câu hỏi.

Năng lực bắt đầu được hình thành khi chúng ta bước vào một cuộc gặp khách hàng, thực sự đặt câu hỏi, lắng nghe câu trả lời và tiếp tục đào sâu vấn đề.

Đọc về quản lý thời gian cũng vậy.

Biết rằng cần ưu tiên công việc quan trọng là kiến thức.

Nhưng khả năng xác định đúng ưu tiên, bảo vệ thời gian tập trung và hoàn thành việc quan trọng giữa rất nhiều việc phát sinh mới là năng lực.

Có thể nhìn quá trình này một cách đơn giản:

KIẾN THỨC → VẬN DỤNG → TRẢI NGHIỆM → NĂNG LỰC

Nếu thiếu bước vận dụng, kiến thức rất dễ chỉ dừng lại ở mức “tôi biết điều này”.

Một sai lầm thường gặp khi đọc sách là chúng ta muốn cải thiện quá nhiều thứ cùng lúc.

Một cuốn sách có thể đem lại hàng chục ý tưởng hữu ích.

Nhưng để phát triển năng lực, cần lựa chọn.

Thay vì hỏi:

“Cuốn sách này có những điều gì hay?”

hãy thử hỏi:

“Sau khi đọc cuốn sách này, tôi muốn làm tốt hơn điều gì?”

Câu hỏi này chuyển trọng tâm từ kiến thức sang năng lực cần phát triển.

Ví dụ:

Nếu đang đọc một cuốn sách về giao tiếp, năng lực muốn phát triển có thể là:

Lắng nghe tốt hơn trong các cuộc trao đổi quan trọng.

Nếu đọc sách về hiệu suất:

Duy trì khả năng tập trung vào công việc quan trọng.

Nếu học về bán hàng:

Khám phá và hiểu vấn đề thực sự của khách hàng.

Nếu học về lãnh đạo:

Đưa ra phản hồi giúp người khác tiến bộ.

Khi xác định được một năng lực cụ thể, việc học sẽ rõ ràng hơn rất nhiều.

Chúng ta không còn chỉ đọc để biết.

Chúng ta đọc để trở nên làm được một điều tốt hơn trước.

Năng lực không hình thành bằng việc ghi nhớ.

Nó hình thành qua thực hành.

Vì vậy, sau mỗi ý tưởng quan trọng, hãy thử chuyển nó thành một bài tập thực tế.

Có thể sử dụng một cấu trúc rất đơn giản:

ĐIỀU TÔI HỌC → ĐIỀU TÔI SẼ THỰC HÀNH → TÌNH HUỐNG TÔI SẼ ÁP DỤNG

Ví dụ:

Điều học được:
Muốn hiểu khách hàng cần đặt câu hỏi trước khi đưa ra giải pháp.

Thực hành:
Chuẩn bị năm câu hỏi khám phá trước mỗi cuộc gặp.

Tình huống áp dụng:
Cuộc gặp với khách hàng vào tuần này.

Hoặc:

Điều học được:
Sự tập trung cần được bảo vệ chủ động.

Thực hành:
Mỗi sáng dành 60 phút làm việc không bị gián đoạn.

Tình huống áp dụng:
Công việc quan trọng nhất của ngày.

Điều quan trọng là bài tập phải đủ cụ thể để thực hiện được.

Nếu hành động vẫn còn quá chung chung như:

“Tôi sẽ giao tiếp tốt hơn.”

hoặc:

“Tôi sẽ quản lý thời gian tốt hơn.”

thì rất khó thực hành.

Hãy biến nó thành một hành động mà chúng ta có thể quan sát được.

Thực hành thôi chưa đủ.

Bởi vì một người hoàn toàn có thể lặp lại cùng một cách làm chưa hiệu quả rất nhiều lần.

Muốn tiến bộ, chúng ta cần phản hồi.

Phản hồi có thể đến từ:

• kết quả thực tế;
• khách hàng;
• đồng nghiệp;
• người quản lý;
• người hướng dẫn;
• hoặc chính quá trình tự nhìn lại của mình.

Sau một lần áp dụng, hãy dành vài phút hỏi:

Điều gì đã làm tốt?

Điều gì chưa hiệu quả?

Tại sao?

Nếu làm lại, tôi sẽ thay đổi điều gì?

Ví dụ, sau một cuộc gặp khách hàng:

Tôi có đặt đủ câu hỏi không?

Tôi có thực sự lắng nghe hay đang chờ để nói?

Tôi đã hiểu vấn đề của khách hàng đến đâu?

Có câu hỏi nào đáng lẽ tôi nên hỏi thêm?

Lần gặp sau tôi sẽ làm khác điều gì?

Chính quá trình nhìn lại này giúp trải nghiệm trở thành bài học.

Nếu không có phản hồi, chúng ta có thể trải qua rất nhiều trải nghiệm nhưng không nhất thiết tiến bộ tương ứng.

Một lần thực hành hiếm khi tạo ra năng lực.

Năng lực được hình thành qua nhiều vòng lặp:

HỌC → THỰC HÀNH → PHẢN HỒI → ĐIỀU CHỈNH → THỰC HÀNH LẠI

Mỗi vòng lặp giúp chúng ta hiểu sâu hơn và làm tốt hơn một chút.

Ban đầu, một kỹ năng có thể đòi hỏi rất nhiều sự chú ý.

Nhưng khi được thực hành đủ lâu, nó dần trở nên tự nhiên hơn.

Một người bán hàng ban đầu có thể phải chuẩn bị kỹ từng câu hỏi.

Sau nhiều cuộc gặp, khả năng đặt câu hỏi và lắng nghe trở nên linh hoạt hơn.

Một nhà quản lý ban đầu có thể thấy rất khó khi đưa ra phản hồi.

Sau nhiều lần thực hành, họ dần học được cách phản hồi rõ ràng nhưng vẫn tôn trọng và giúp người khác tiến bộ.

Một người học cách quản lý tài chính có thể ban đầu phải ghi chép từng khoản chi.

Qua thời gian, họ dần hình thành khả năng ra quyết định tài chính có ý thức hơn.

Đó là lúc kiến thức không còn chỉ là điều chúng ta nhớ.

Nó bắt đầu trở thành điều chúng ta có thể làm.

Một năng lực luôn được thể hiện trong một bối cảnh cụ thể.

Vì vậy, cách học hiệu quả nhất thường không phải là chờ đến khi “học xong” rồi mới áp dụng.

Hãy học ngay trong công việc và cuộc sống đang diễn ra.

Nếu đang học về giao tiếp, hãy thực hành trong cuộc họp tiếp theo.

Nếu đang học về bán hàng, hãy áp dụng trong cuộc gặp khách hàng tiếp theo.

Nếu học về quản lý thời gian, hãy thử ngay trong tuần làm việc hiện tại.

Nếu học về tài chính cá nhân, hãy bắt đầu từ chính dòng tiền của mình.

Nếu học về lãnh đạo, hãy bắt đầu từ một cuộc giao việc, một lần phản hồi hay một cuộc trao đổi với thành viên trong đội ngũ.

Khi kiến thức được gắn với vấn đề thực tế, việc học trở nên có ý nghĩa hơn.

Chúng ta không còn hỏi:

“Tôi cần nhớ điều gì?”

mà hỏi:

“Điều này giúp tôi giải quyết vấn đề đang có như thế nào?”

Đó là bước chuyển rất quan trọng từ học kiến thức sang phát triển năng lực.

Mục tiêu cuối cùng của việc phát triển năng lực không phải để chúng ta có thêm một danh sách kỹ năng.

Năng lực cần giúp chúng ta:

giải quyết vấn đề tốt hơn;

ra quyết định tốt hơn;

làm việc hiệu quả hơn;

hợp tác tốt hơn với người khác;

phục vụ khách hàng tốt hơn;

và tạo ra những kết quả có giá trị hơn.

Vì vậy có thể nhìn hành trình học như sau:

ĐỌC → HIỂU → THỰC HÀNH → PHẢN HỒI → ĐIỀU CHỈNH → PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC → TẠO GIÁ TRỊ

Đây là lý do cùng đọc một cuốn sách nhưng kết quả của mỗi người có thể rất khác nhau.

Sự khác biệt không chỉ nằm ở họ hiểu được bao nhiêu.

Mà còn ở:

họ đã thực hành điều gì, thực hành bao nhiêu lần, nhận được phản hồi gì và đã thay đổi cách làm của mình như thế nào.

Sau khi đọc một chương sách hoặc học được một điều đáng giá, hãy thử viết xuống bốn câu hỏi:

1. Điều quan trọng nhất tôi vừa học là gì?

2. Năng lực nào tôi muốn phát triển từ điều này?

3. Tôi sẽ thực hành nó trong tình huống cụ thể nào?

4. Sau khi thực hành, tôi sẽ nhìn lại và điều chỉnh điều gì?

Không cần bắt đầu với quá nhiều điều.

Chỉ cần chọn một năng lực, thực hành trong một tình huống thật, rồi tiếp tục phản hồi và cải tiến.

Qua thời gian, điều từng nằm trong một cuốn sách có thể trở thành một phần trong cách chúng ta suy nghĩ, lựa chọn và hành động.

Và đó là lúc việc đọc thực sự chuyển thành sự phát triển.

ĐỌC SÁCH → HỌC HỎI → THỰC HÀNH → PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC → TẠO GIÁ TRỊ → TỐT HƠN MỖI NGÀY